سلطان محمد ميرزا قاجار
184
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
يكپارچهء بزرگى دارد . كاروانسراهاى سنگى بسيار خوب از قديم ساخته شده است . حامهاى متعدد دارد . آنقدرها حجّارى [ 111 ب ] و نجّاريهاى خوب در اين شهر ديده شد كه زبان از تعداد آنها عاجز است . گويا سنگ و چوب در دست اهل اين بلاد سختى موم را ندارد . جميع كوچهها سنگفرش ، بازارش زياد است ، ولى تعريفى ندارد . سكنهء شهر مسلم ، نصارا و يهود [ ند ] و كليساهاى خوب دارند . بيشتر از اهل شهر كارخانههاى ابريشمبافى دارند . اقسام پارچههاى ابريشمى و زرى و مخمل را بسيار خوب مىبافند . الجههاى ممتاز از اين كارخانهها به عمل مىآيد . مردمش سفيدپوست و خوشرو [ و ] از اهل شام مهربانترند . شهر بسيار آباد خوبى است . هوايش مايل به سردى . حيسين از حلب الى حيسين پنج ساعت [ است ] . دو ساعت از راه دامنه و سنگ ، سمت چپ كنار رودخانه جميع باغستان و باصفا ، آخر باغات در دامنه دو چشمهء آبى است . دوردور « 9 » هردور را از سنگهاى تراشيده ساختهاند . داير مدار چشمه [ 112 آ ] نزديك به صد ذرع مىشود . آبش بسيار صاف [ است ] . در هردو چشمه گل نيلوفر ديده شد . آب چشمهها باغات را سيراب كرده ، به شهر حلب مىرود . از اين بلندى كه سرازير شد ، دره ماهور هموارى است . در راه يك علامت آبادى از قديم هست . طرفين راه همهجا زراعت ديم [ دارند ] . خود حيسين مزرعهء بسيار كوچكى است در دامنهء كوه . به قدر ده خانوار سكنه دارد . چند درخت بيد و آسيايى دارند . آبش [ از ] چشمه [ است ] . بيگلر بيگى از حيسين الى بيگلر بيگى نه ساعت ، همهء راه كوهستان [ ولى ] سخت نيست . بعضى جاها هموار است . اول راه تا دو ساعت ، دره و نهر آبى است . آخر
--> ( 9 ) . مقصود دورادور است .